Xem Nhiều 12/2022 #️ Nghĩ Về Một Mùa Chim Làm Tổ / 2023 # Top 18 Trend | Topcareplaza.com

Xem Nhiều 12/2022 # Nghĩ Về Một Mùa Chim Làm Tổ / 2023 # Top 18 Trend

Cập nhật thông tin chi tiết về Nghĩ Về Một Mùa Chim Làm Tổ / 2023 mới nhất trên website Topcareplaza.com. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

Mùa xuân sang,thời tiết mát mẻ,ấm áp,cây cối đua nhau đâm chồi nẩy lộc,đây cũng chính là mùa sinh sôi nẩy nở của muôn loài động vật trong thiên nhiên. Loài chim cũng bắt đầu mùa sinh sản từ mùa xuân cho đến mùa hạ,vào thời điểm này, các vùng rừng núi cho đến nông thôn thường có những vườn cây rộng rãi,rợp bóng cây xanh với những cành lá xum xuê để loài chim tìm về xây tổ ấm,sinh sôi nảy nở để duy trì giống nòi!

Nhưng ở đây,chúng tôi muốn quan tâm,đề cập đến một số loài như:chim sâu,chim vành khuyên,chim chào mào,chim ri mà thôi.

Thời điểm này,chúng thường tìm “bạn tình” để tán tỉnh và kết bạn,đây cũng là thời gian cao điểm mà chúng ta được nghe tiếng chim chuyền cành hót líu lo,ríu rít như “bản nhạc không lời”để tán tỉnh nhau…và đây cũng là thời điểm chúng bắt đầu tìm đến những vị trí kín đáo,cây cối um tùm và hiểm trở để làm tổ,với sự ngụy trang rất tinh vi và khôn khéo,để tránh sự nhòm ngó của đồng loại cũng như con người(đặc biệt là lũ trẻ) phá hoại tổ chim non.

Loài chim làm tổ hết sức khoa học, tinh tế cả về không gian và thời tiết,tổ chim vừa đảm bảo về mật độ ánh nắng lọt vào trong tổ,nhưng mưa gió cũng không ảnh hưởng đến chim non.

Tổ chim được làm rất đa dạng,phong phú ở nhiều nơi khác nhau,chim chào mào thường làm trên cành cây cao;chim chích chòe làm tổ ở cây kè(lá cọ) loài cò thì làm tổ rất thô(xấu)trên những thân cây cao to;chim ri thường làm tổ ở mái ngói,tận dụng các lỗ cây cau trên mái nhà;chim chiền chiện lại làm tổ trong các hốc tre;chim chìa vôi làm tổ ngay trên bụi cỏ ngoài đồng.Trong đó,loài chim vành khuyên,chim chích nghệ(chim sâu) lại làm tổ trên những cây cau,bụi sấu,lá ráng có tán lá to,mọc um tùm.

Tổ chim vừa đẹp,vừa nhỏ,gọn lại vừa bền,nhưng để lại ấn tượng nhiều nhất vẫn là tổ chim vành khuyên,chim sâu.Loài chim này chúng thường lấy lá cỏ khô về rồi dùng cái mỏ đan(kết lại) với nhau rất cầu kỳ,bề ngoài tổ chim có một lớp tơ nhện và rêu xanh bao phủ.Trong như những công trình kiến trúc hiện đại.

Sau khi làm tổ xong,chim bắt đầu đẻ trứng,và từ đó chim bố,mẹ thường thay nhau ấp trứng,và quan sát để bảo vệ tổ chim cho đến lúc đàn chim non chào đời.

Thời gian này,chim bố và chim mẹ liên tục thay nhau đi kiếm thức ăn(bắt các loại sâu bọ)về cho chim non ăn.Nên dễ bị con người phát hiện!

Đây là thời điểm chim bố mẹ luôn canh cánh bảo vệ đàn con của mình trước sự săn lùng dã man của lũ trẻ con,trẻ chăn trâu(thậm chí cả người lớn) mỗi khi phát hiện ra tổ chim non là tìm mọi cách để bắt về nuôi nhốt,hoặc bán ra thị trường tiêu thụ!

Theo ước tính của một số cụ cao niên cho biết,hàng năm cứ vào mùa sinh sản,loại chim lại mất đi khoảng ½ số lượng chim non sinh sản do bàn tay con người gây ra.

Đặc biệt, loài chim vành khuyên,chim chích nghệ(chim sâu) rất có lợi trong việc “thay người” bắt sâu bọ phá hoại mùa màng,chưa kể đến vẻ đẹp và sự gần gũi,thân thiện giữa con người và động vật thiên nhiên mỗi khi đàn chim cất cao tiếng hót thánh thót,líu lo,tạo sự vui nhộn,huyên náo sau lũy tre làng mỗi sáng trưa hè,giúp cho chúng ta quên đi nỗi vất vả mệt nhọc trong lao động sản xuất.

Minh Lý

Những Mùa Chim Làm Tổ / 2023

Ôi! Những mùa chim làm tổ, những mùa đó đã qua và đã xa! Đã Xa!

***

Mùa gặt tháng 5 cũng là mùa lũ chim đồng làm tổ. Tôi nhớ những mùa gặt ngày xưa khi chúng tôi còn nhỏ xíu. Đồng làng tôi ngày ấy còn rậm rạp, ruộng lúa thường đan xen bởi những mô gò, ao dộc, cùng những lùm cây rừng hoang dại mọc tràn lan, ruộng lầy, ruộng thụt, quanh năm cỏ dại và lau sậy mọc um tùm, đó chính là nơi lũ chim chọn làm nơi xây tổ.

Chim ngày đó rất nhiều, hầu như loài gì cũng sẵn, nào chào mào, sáo sậu, nào chim sẻ, chim ri, nào chích choè, chiền chiện, rồi cò, cuốc, giẽ giun, tình tịch, có cả bói cá và gà gô nữa…trên rừng thì cơ man nào là khiếu, liếu tiếu bay nhảy và hót líu lo hàng đàn đông đến cả trăm con. Tìm tổ chim, mỗi đứa chúng tôi lại có sở thích riêng, đứa thích tìm chim để lấy trứng, đứa lại thích tìm để bắt chim non về nuôi.

Chim lấy trứng chúng tôi thích nhất đó là loại chim tình tịch trông nó giống y hệt con chim cút người ta nuôi bây giờ, trứng có những đốm màu tím trông rất đẹp và to hơn trứng chim cút một chút. Loại chim này thường chọn những bụi cỏ tốt nhất ở những đám ruộng thụt, ruộng lầy để làm tổ. Tổ của chúng được xây ngay trên mặt đất, chúng lợi dụng đám cỏ cao, kết và đan lại với nhau làm mái che, trong tổ chúng càm cỏ, rác khô để lót ổ, tình tịch thường đẻ 8 trứng.

Loài chim thứ hai chúng tôi thường tìm tổ để lấy trứng đó là cò và cuốc. Tổ cò và cuốc thường làm trong các lùm cây rậm trên cao, tổ của chúng khá sơ sài, nhất là tổ của cò lửa, thường chúng đan những cành cây lại với nhau và chỉ gác mấy chiếc que nhỏ, trên trải vài chiếc lá hoặc ít rác thế là chúng đẻ, chúng thích chọn những bụi mây nước, hay bụi nứa để làm tổ, cò lửa thường đẻ mỗi lứa 4 trứng, có màu trắng. Cuốc cũng đẻ mỗi lứa 8 trứng, trứng cuốc có màu trắng đục và có đốm màu tím, trông giống như trứng tình tịch nhưng to gần gấp rưỡi, vì thế cuốc là loại chim lấy trứng mà chúng tôi thích nhất. Còn những loại như chào mào, liếc biếc, chim sít… trứng nhỏ chỉ bằng đầu ngón tay nên không bõ để lấy trứng, vả lại những loại chim này cũng chỉ đẻ nhiều nhất là 4 trứng, thường khi phát hiện được tổ của chúng, bọn tôi theo dõi, chờ khi chim ra ràng là bắt về nuôi.

Những loại chim này tuy nhỏ nhưng chúng làm tổ lại rất kì công và khéo léo. Chúng quả là những kiến trúc sư vĩ đại trong sinh giới. Tổ chào mào lớp ngoài thường được xây bằng những dễ cây nhỏ, đã khô chúng đan bện lại thành hình tròn tựa như chiếc bát con, càng vào trong những sợi rác càng nhỏ và êm, đó thường là những loại hoa cỏ đã khô, sợi mềm mại, tạo nên một chiếc tổ vừa êm ái, vừa khô ráo, tổ được đính chặt trên những cành cây vững chắc có thể chống chịu được mưa gió. Chim liếc biếc với bộ lông màu nâu, tiếng hót nghe vui nhộn, giống như loài chim chiền chiên, chúng làm tổ rất cầu kì trong những bụi cây cỏ thấp lúp xúp ngoài đồng, lớp ngoài cùng thường là rất nhiều lá nứa khô hoặc lá cỏ, được xếp thành lớp dày, tổ được thiết kế như một chiếc bình cổ cong, trong là những lớp hoa cỏ khô và mượt được chúng đan bện rất khéo, miệng tổ thu nhỏ lại chỉ vừa cho chim bố mẹ chui ra, chui vào giống như miệng quả bầu vậy. Chim sít có thân hình nhỏ trông tựa chim sẻ ấy thế mà chúng xây những chiếc tổ to tướng, chúng thường chọn những cây vầu để làm tổ, ngoài cùng là những lớp lá tre, nứa khô, sau đó đến lớp hoa cỏ khô, mượt và êm chúng đan dày đến 5-6 cm, miệng tổ thu nhỏ lại nằm ngang mé trên phần thân tổ, giúp cho tổ tránh được mưa gió. Chim chích cũng rất tài khi xây tổ, chúng thường chọn cây kháo, hoặc cây ngái loại cây này lá to bản, chúng tìm hai chiếc lá tươi mọc đối xứng nhau rồi khéo léo dùng những sợi bông khâu hai chiếc lá lại với nhau giống như một chiếc bù đài vậy, sau đó chúng càm rác để xây tổ, chim chích thường lấy phần bông của hoa cây rau tàu bay để xây tổ tạo nên sự êm ấm, mềm mại. Thoáng trông rất khó nhận ra tổ chim và những chiếc lá khác, chỉ bọn trẻ “ma ranh” như chúng tôi mới dễ dàng phát hiện ra tổ của chúng.

Tôi vô cùng thán phục tài nghệ xây tổ của những loài chim bé nhỏ này. cứ tự hỏi không hiểu vì sao chúng làm được những chiếc tổ đẹp như vậy? Thời gian chúng xây tổ hết bao lâu? Vì sao lũ cò, cuốc, chim gáy to là vậy nhưng xây tổ lại rất cẩu thả? Cho đến tận giờ tôi cũng không lí giải được những điều này!

Chích choè và sáo sậu lại có cách làm tổ khác, chúng thường chọn những thân cây cổ thụ như cây đa, cây trám, cây gạo… có những hốc rỗng trong thân cây để làm tổ. Chích choè thường làm ở những hốc cây thấp. Chim sáo thì làm tổ trên những hốc cây to và cao, vì thế việc bắt được tổ sáo là cả một vấn đề khó khăn đối với chúng tôi, nhiều khi còn nguy hiểm đến cả tính mạng nữa.

Trứng chim sáo có màu xanh biếc, chúng thường đẻ mỗi lứa 4 trứng, lũ trẻ sẽ rất sướng khi bắt được một tổ sáo ra ràng về nuôi, bởi sáo có thể dạy chúng nói tiếng người. Còn nếu không nuôi thì đem bán cũng được 5-10 đồng, đây là một khoản tiền không nhỏ mà lũ trẻ chúng tôi ngày ấy mong ước.

Chim bói cá có ba loại khác nhau, trong đó có 2 loại có màu lông xanh giống nhau. Nhưng một loại nhỏ, một loại to gấp đôi. Loại thứ ba là bói cá hoa, vì lông của nó gồm hai màu xanh biếc xen với trắng giống như kiểu gà hoa mơ.(loại này hiếm hơn). Cách săn mồi của bói cá hoa cũng rất đặc biệt không giống hai loại trên, chúng thường bay lên cao, cánh vỗ liên hồi và đứng yên một chỗ trên không, chăm chú quan sát mọi động tĩnh phía dưới mặt nước, khi phát hiện con mồi thì lập tức nó thực hiện một cú lao thẳng đứng và tóm gọn con mồi trong nháy mắt. Nếu có dịp ngồi quan sát chim bói cá rình mồi mới thấy đó là một loại chim có tính kiên nhẫn cao. Chúng thường đậu trên những chiếc cọc hay cành trà rong nổi lên giữa ao, đầm, chăm chú quan sát mặt nước hàng giờ, trông chúng khi ấy thật khù khờ, chẳng có vẻ gì là nhanh nhẹn cả. Ấy thế mà sẽ là tử thần đối với những chú thòng đong hay mại bầu không biết do vô tình hay phởn chí lao lên phía trên mặt nước. Chỉ chờ có thế, bằng một cú lao như chớp những kẻ khốn khổ kia sẽ không còn cơ hội để trở về với “thuỷ cung” nữa, cặp mỏ nhọn sắc như hai gọng kìm xiết chặt lấy con mồi, đến nước này con mồi cũng chỉ còn biết giãy giụa yếu ớt trong cơn hấp hối! Khi con mồi đã được kẹp chặt trong cặp mỏ rồi, lúc này bói cá mới bay vụt lên một cành cây cao trên bờ, nó đảo mắt quan sát xung quanh một lượt, thấy không có gì nguy hại, lúc đó bói cá mới thong thả dùng mỏ kẹp chặt con mồi, đập mạnh vào cành cây, khi chắc chắn con mồi đã chết, nó mới ngửa cổ nuốt chửng con mồi một cách ngon lành. Xong, mắt lại lia láo nhìn khắp lượt, cuối cùng khi đã thoả mãn cơn đói nó cất tiếng kêu choách choách rồi vỗ cánh bay đi.

Chim bói cá có cách làm tổ riêng, chúng thường dùng bộ mỏ to và khoẻ, cùng đôi chân với những móng vuốt sắc như dao để đào đất xây tổ. Chúng thường chọn những vách đất cao, hiểm trở ven sông, suối hay những triền đồi chênh vênh để đào hang xây tổ. Hang chúng đào cũng rất kì công, thường có cả những ngách phụ dùng để chứa thức ăn dự phòng, chúng đào sâu vào lòng đất đến hàng mét. Thật khó tưởng tượng nổi loại chim này lại đào hang làm tổ kiên cố như vậy. Hẳn chúng cũng nhận biết được những hiểm hoạ luôn rình rập mạng sống của chúng và cả đàn con nên mới cố công đào hang sâu như vậy. Thế giới tự nhiên thật kì diệu và luôn chứa đựng những điều huyền bí!…

Năm tháng qua đi, mọi cảnh vật của làng quê tôi giờ đã đổi khác, cây cối tự nhiên không còn, chim thú cũng vì thế mà hầu như vắng bóng. Mỗi lần về làng, nhìn ngắm lại cảnh vật nơi xưa, trong tôi bỗng sống lại bao kỉ niệm thời thơ ấu. Lòng tôi bỗng chạnh buồn! Ôi! Những mùa chim làm tổ, những mùa đó đã qua và đã xa! Đã Xa!

Bùi Nhật Lai

Cách Dụ Yến Về Nhà Yến Mới Làm Tổ / 2023

Sau khi đầu tư một khoản vốn lớn để xây dựng mô hình nhà nuôi Yến, việc làm tiếp theo mà hẳn ai cũng thắc mắc đó là làm thế nào để có thể dụ được chim Yến về ngôi nhà mình mới vừa xây xong.

Chúng tôi xin chia sẻ vài kinh nghiệm như sau:

– Cần phải vệ sinh nhà yến một cách sạch sẽ, khử mùi xi măng và các tạp chất khác bám trong nhà.

– Bước tiếp theo là việc lựa chọn trang thiết bị để lắp đặt trong nhà yến vì nó quyết định tới sự thành công của ngôi nhà yến. Trang thiết bị phải phù hợp với từng vùng miền và cấu trúc của ngôi nhà yến.

2. Hệ thống loa dẫn dụ chim Yến trong nhà yến

Trong nhà Yến luôn được gắn hệ thống loa ở trong và ngoài ngôi nhà để tạo tiếng chim theo tập tính sống, phù hợp với bản năng của chim yến, được tạo môi trường âm thanh như hang yến tự nhiên. Mỗi hệ thống loa sử dụng âm thanh tiếng gọi chim khác nhau và âm lượng khác nhau.

Hệ thống loa có chức năng tạo ra âm thanh giống như tiếng kêu của chim Yến giúp dẫn dụ chim Yến về nhà sinh song. Có thể cài đặt thời gian tự động tắt, mở âm thanh trong ngày.

3. Lắp đặt hệ thống phun sương tạo độ ẩm thích hợp cho chim Yến

Hệ thống này sẽ giúp tạo ẩm và bổ sung nguồn nước cần thiết cho đời sống hàng ngày của chim Yến. Hệ thống phun sương sẽ tạo ra những hạt sương chim Yến có thể tắm và uống nước lúc chim Yến đi kiếm ăn về.

4. Lắp đặt hệ thống thiết bị ổn định nhiệt độ bên trong nhà Yến

Hệ thống tạo nhiệt trong quá trình hoạt động phải phối hợp được với hệ thống tạo ẩm trong nhà để đảm bảo độ ẩm của ngôi nhà Yến vì trong quá trình giảm nhiệt thì độ ẩm sẽ giảm xuống. Mặt khác, trong quá trình hoạt động hệ thống tạo nhiệt cần phải đóng hệ thống thông gió. Hệ thống thông gió đối với các nhà Yến ở khu vực này được thiết kế có cửa (nắp) để đóng lại vào mùa đông.

5. Sử dụng các hợp chất chuyên dụng tạo mùi để dẫn dụ chim Yến

Sau khi nhà yến đã tiến hành lắp đặt đầy đủ các trang thiết bị cần thiết thì cần phải xử lý mùi nhà yến và tạo mùi cho nhà yến mới để dẫn dụ.

Một Số Nét Về Loài Chim Yến / 2023

Về một số giống loài chim yến

Nội dung trong bài viết

Về một số giống loài chim yến

Đời sống tự nhiên của chim yến hàng

Thành phần hoá học cơ bản của tổ yến

Thuộc họ: Apodidae

Giống: Collocalia (tiếngAnh-Swifts)

Loài:

Collocalia fuciphagus (yến tổ trắng, VN-yến hàng)

Collocalia gigas (yến lớn)

Collocalia maxima (yến tổ đen- yến xiêm)

Collocalia brevirostris (yến núi)

Collocalia vanicorensis (yến tổ rêu)

Collocalia esculenta (yến bụng trắng, theo tiếng Indonesia gọi là yến sapi).

Chim yến ( Swiftlet– t iếng Anh) và chim én thường bị lẫn lộn vì chúng đều là những loài chim bay lượn, thích bay lượn trên bầu trời để thăm dò thám thính ở những khoảng cách khá xa, và đều ăn các côn trùng bay.

Về mặt phân loại, nhóm chim yến thuộc họ Apocdidae (theo tiếng la tinh nghĩa là “không chân”), có đặc trưng là chân yếu ớt không thể đậu được nhưng có khả năng bay cao và có thể bay lượn liên tục trong không trung suốt cả ngày. Tổ làm từ nước bọt hoặc thêm các thứ khác như lông, cỏ trộn nước bọt. Cánh uốn cong và đuôi lõm mức vừa phải.

Khác với nhóm trên, loài chim én (chim nhạn – tiếng Anh: Swallows, Martins), cũng thích bay lượn trên trời cao, thuộc hirudinidae thì có chân khoẻ mạnh, có thề đậu xuống trên cây và dây điện, chân có ba ngón phía trước, một ngón phía sau; cánh dài, nhọn, gần như thẳng; lông nói chung có màu xanh dương ngả sang màu đen; tổ làm từ đất sét hoặc cỏ cây.

Tại Indonesia nguời ta đã tìm ra bí quyết nuôi chim yến trong nhà bằng cách nương tựa vào một loài chim mà người Indonesia (Indo.) gọi là chim sriti và nhiều ý kiến cho rằng nó chính là chim “én ” (nên nhiều người ở đây vẫn dùng tiếng Anh là Swallow). Con chim sriti này làm tổ dưới mái nhà, và tổ của nó có thể dùng để ấp nở trứng yến. Trên thực tế nó ở trong cùng họ với chim yến (họ Apodidae), có tên la tinh là Coilocalia linchi (theo Tim Penulis PS). Bởi vì chim con của nó hầu như giống chim yến sapi (C. esculenta). Nhưng lông phân bố trên lưng của cơ thể C. linchi màu đen phớt xanh lục và không có các lông nhỏ ở trên ngón chân cái. Trong khi lông trên cơ thể của chim C. esculenta màu đen phớt xanh dương, và trên ngón chân cái có lông nhỏ.

Ở bắc Kalimantan và Benunnungan Bukit Barisan, loài chim C. linchi sống cùng chỗ với loài C. esculenta. Ở đảo Jawa và Bali, loài C. linchi kiếm mồi cả ở các vùng thấp đến đỉnh núi có độ cao 3000m so với mặt biển. Loài này hay bay lượn gần nhà và thích làm tổ ở trong nhà, dưới mái nhà, nhất là ở vùng Sukabumi. Tổ của nó hình cái bát không đều đặn, tổ được kết bện chặt bằng cỏ nhỏ và nước bọt, kích thước tổ 65,5 x 45 mm, có thể sử dụng để ấp trứng chim yến hàng.

Tổ chim yến núi, yến lớn, yến tổ rêu, yến sapi C. esculenta và cả tổ yến sriti C. linchi đều không thể ăn được, riêng tổ của loài yến xiêm C. maxima thì có thể ăn được nhưng phải nhặt hết lông. Mội số người Indo. còn dùng các tổ yến phẩm chất xấu có trộn nhiều lông để làm thuốc cho ngựa.

Ở VN loài chim này có trọng lượng cơ thể khoảng 12-20gr, làm tổ lần đầu kéo dài 4 tháng, bắt đầu khoảng tháng 12 -tháng 1, tuỳ địa phương và điều kiện khí hậu từng năm. Chim bắt đầu đẻ trứng vào giữa và cuối tháng 3 đến giữa tháng 5 (tùy vùng), có 70% chim tập trung đẻ vào đầu và giữa tháng 4. Nếu bị khai thác lấy tổ thì tiếp tục làm tổ đến khoảng tháng 5-6, còn nếu tổ của chúng không bị lấy đi thì chúng sẽ đẻ lại lần 2 sau khi chim non rời tổ được 5 – 40 ngày, có 30% số chim đẻ lại trong vòng 7-10 ngày. Thòi gian ấp trứng là 23 – 30 ngày, trung bình 25 ± 2. Chim non rời tổ sau khi nở 40 – 45 ngày, trọng lượng cơ thể là 14,5gr. Thức ăn của chim yến hàng chủ yếu là côn trùng: kiến, mối, ruồi muỗi, bọ rầy, các loài cánh cứng và nhộn. Chim trưởng thành ăn chủ yếu là kiến cánh.

Chim non ăn bọ rầy (nâu, xanh) – chiếm 50% và ruồi muỗi chiếm 20%. Trong thức ăn của chim bố mẹ thì bọn cánh màng ( Hymenoptera) chiếm tỷ lệ cao hơn cả. Vào mùa mưa tỷ lệ mối trong ruột là 100% (theo NQP).

Loài này sinh sống nhiều từ vĩ độ 10 o S đến 20°N và kinh độ 95° đến 115° đông, chủ yếu tập trung ở vùng Đông Nam Á, Philippines, Việt Nam, Thailand, Malaysia, Indonesia (Kalimantan, Sumatera, Jawa, Bali…), Campodia.

Ở Việt Nam người ta thấy chim yến hàng làm tổ ở các đảo trong vịnh Hạ Long, Quảng Bình, Đà Nẵng (Cù Lao Chàm), Quảng Ngãi (Sa Huỳnh), Bình Định (bán đảo Phước Mai), Khánh Hòa (10 đảo lớn nhỏ), Phan Rang (Đá Vách), Côn Đảo (10 đảo), Kiên Giang (khoảng 4-5 đảo) (theo NQP).

b/ Loài yến lớn C. gigas là loài chim có cơ thể lớn so với các loài yến khác. Kích thước trung bình của cơ thể khoảng 16cm. Lông chim màu đen, phía dưới màu nâu tối. Lông đuôi chẽ đôi rõ.

Chim thường chỉ đẻ 1 quả trứng, trứng trắng và hình dạng gần như oval. Vào tháng 11-12 yến lớn thường bước vào mùa làm tổ. Phân bố nhiều ở Malaysìa, Sumatera, Kalimanlan và Jawa, thường thấy ở các vùng núi cao rùng rậm.

c/ Loài yến xiêm C. maxima cũng hay làm tổ chung với loài yến hàng, chiều dài trung bình cơ thể là 12,5cm (số liệu Indo.). Lông lưng màu nâu phớt đen, lông ngực màu xám đen và lông đuôi màu nâu phớt cam. Đuôi cũng hơi chẽ đôi. Loài yến này chân có lòng phẳng, mắt nâu đậm, mỏ đen, chân đen. Tổ chim màu đen vì được làm từ lòng đen và nưức bọt của chim kết lại. Tổ yến đen có tới 90% là nước bọt và 10% là lông. Sau khi lựa hết lông ra, tổ chim có thể ăn được. Chất lượng tổ tất nhiên là thấp hơn so với tổ yến hàng. Chim cũng ăn các côn trùng nhỏ và chủ yếu là các côn trùng bay. Chim thích làm tổ trong các khe đá vôi.

Người ta thấy mùa vụ ghép đôi cũng giống chim yến hàng. Trứng màu trắng, thường chỉ đẻ 1 quả. Giống như chim yến hàng, loài yến xiêm cũng dễ nuôi hơn những loài yến khác.

Loài này thường thấy ven bờ biển, làm tổ trong các khe núi đá vôi ở Indonesia, Himalaya, Malaysia, Thailand, Philippines.

Việt Nam cũng có loài yến xiêm, hay cùng làm tổ với yến hàng ở một số đảo vùng Khánh Hoà. Nhưng yến xiêm ở đây có số lượng quá ít, khoảng 90 đôi (186 con – theo NQP), trọng lượng cơ thể từ 12-17 gr.

d/ Yến núi C. brevirostris, lông chim màu đen, đuôi màu xám đen. Lông đuôi chẽ đôi sâu, chân hơi có chút lông hoặc không. Cơ thể hơi lớn, chiều dài trung bình đạt 14cm.

Loài này bay nhanh, thường ghép thành nhóm, hướng đến các vùng cao, đỉnh núi. Ăn các côn trùng nhỏ và cả các côn trùng bay. Tổ của nó làm trong các khe đá, nơi có dấu vết núi lửa và ở các đỉnh núi. Bởi vì tổ của nó làm từ cỏ, chỉ trộn rất ít hoặc không có nước bọt nên loại tổ yến này không thể ãn đươc. Chim có mùa vụ ghép đôi, thường đẻ 2 quả trứng.

Loài chim này thường gặp ở Himalaya, Trung Quốc, Đông Nam Á, Philippines, Andaman, Sumatera, Jawa.

e/ Yến tổ rêu C. vanicorensis, lông chim màu nâu ngã sang màu đen, lòng đuôi tối hơn. Đuôi cũng chỉ hơi lõm vào. Giọng hót ríu rít và cao. Kích thước cơ thể nhỏ, chiều dài cơ thể trung bình khoảng 12cm.

Chim bay mạnh và xa, đôi lúc cũng bay lượn xoay tròn và là thấp xuống gần mặt đất để tìm các côn trùng nhỏ. Tổ đẹp với bề mặt mềm. Rêu tảo được dùng để phủ và bện kết thêm cho đến khi tổ làm xong, nên được gọi là “yến tổ rêu”

Yến tổ rêu thấy nhiều ở Sumarera, Kalimantan, Javva và các vùng tây Thái Bình Dương.

g/ Yến bụng trắng C. esculenta (tiếng Anh là White Billied Swiftlet).

Lông lưng đen phớt xanh dương, lông ngực phớt màu cam tối (màu vàng bí ngô), phần lông bụng trắng hơn, đuôi có chẽ đôi nhỏ. Mắt nâu tối, mỏ đen, chân đen. Giọng hót ríu rít và cao. Đây là loại chim yến nhỏ nhất trong giống yến, có chiều dài cơ thể trung bình khoảng 10cm.

Chim sống cả trên vùng cao nguyên, thích đồng cỏ, rừng cây rộng và thoáng. Loài chim này hay bay thành nhóm nhưng không xếp thứ tự. Chim không bay xa, thường bay thấp hoặc lượn vòng tròn gần trên mặt đất, hoặc mặt nước để tắm và uống nước. Khi tìm kiếm thức ăn thường kêu hót ríu rít dưới các cây lớn có nhiều côn trùng. Hình dạng tổ không đều đặn, được làm từ rêu, cỏ và nước bọt. Tổ làm ở các khe đá, góc khe núi. Chỉ đẻ 2 quả trứng, màu trắng và hầu như hình oval. Chim làm tổ không phụ thuộc vào mùa ghép đôi mà có thể làm tổ kéo dài trong năm. Trong một số tài liệu của Indonesia đây chính là loài để dụ chim yến hàng (nhưng theo phân tích ở trang 2 loài dùng để dụ chim yến hàng là loài C. linchi Tim Penulis PS).

Loài này phân bò nhiều ở Châu Á, Himalaya, Trung Quốc, Papua New Guinea, Đông Nam Á, Australia, Jawa, Rali

Đời sống tự nhiên của chim yến hàng

Loài chim này hay sống quần đàn, thích làm tổ từng cặp riêng rẽ, thích sống ở chỗ gần nước (sông, hồ, biển), có đồng ruộng, rừng cây thấp, và ít đến các khu rừng rậm. Chim yến là loài chim bay lượn cao, nhưng ít khi chúng bay xa đến độ cao 1500m để kiếm mồi (Indo.).

Theo những điều tra của Khánh Hoà, chim yến hàng có thể lên đến Lâm Đồng, Phan Rang để kiếm ăn.

Chim rất thích trú trong các hang động với diện tích rộng. Độ ẩm trong chỗ ở của chúng giao động từ 85 – 95% (đấy cũng là lý do tại sao trong một số điều tra của Khánh Hòa, sản lượng tổ yến của các hang có đáy nước cao hơn hang đáy đá, và có thể gợi ý về việc thử tạo ra một độ ẩm nhất định cho các hang không có đáy nước). Nhiệt độ thích hợp nhất cho yến làm tổ là 25 – 29 o C. Yến thích sống ở chỗ tối, nơi yên tĩnh, cảm giác an toàn, không bẩn thỉu và chứa bầu không khí trong sạch (Indo.).

Chim yến hàng làm tổ trong thời gian lúc trở về nhà đến nửa đêm. Nó không làm một mình mà cả con đực và con cái cùng làm. Công việc xây dựng tổ tiến hành mỗi ngày, kéo dài trong khoảng 40-80 ngày. Nếu thức ăn (côn trùng) nhiều hoặc vào mùa đẻ trứng thì thời gian này chỉ 40 ngày, còn nếu chưa vào mùa đẻ trứng và bị ảnh hưởng của nhiều tác nhân thì thời gian làm tổ có thể kéo dài gấp đôi.

Hình bên cho thấy chu kỳ sống của chim yến: Từ khi mới nở đến khi tập bay và rời tổ khoảng 45 ngày; từ khi bay được đến khi ghép đôi khoảng 30 ngày. Chim bắt đầu làm tổ cho đến khi làm tổ xong là khoảng 40 ngày nếu vào mùa mưa, còn nếu vào mùa khô ráo thì thời gian này mất 80 ngày. Thời gian từ khi làm tổ xong đến khi đẻ trứng là 8 ngày. Bắt cặp giao phối khoảng 5 – 8 ngày. Trứng bắt đầu vào ấp khoảng 7 ngày. Trứng được ấp và nở ra thành chim con trong khoảng 20 – 21 ngày, rồi lại bắt đầu 1 chu kỳ mới.

Chú thích : 1- Chim con mới nở

II – Chim non tập bay rời tổ

III – Chim ở thời kỳ chuẩn bị ghép đôi

IV – Chim bước vào làm tổ

Va – Tổ đã làm xong (vào mùa mưa)

Vb – Tổ đã làm xong (vào mùa khô ráo)

VI- Đẻ trứng

VII- Trứng bắt đầu ấp

Ia – Trứng ấp đã nở ra con

(IIa – Chim con bắt đầu bay rời tổ cho tới khi tổ trống)

Thành phần hoá học cơ bản của tổ yến

Theo phân tích của Departemen Perdagangan R. I, 1979 (Indo.) trong 100g tổ yến chứa

Calori : 281 Calori

Protein : 37,5 gram

Lipit: 0,3 gr

Carbonhydiat: 32,1 gr

Canxi: 485 mg

Phospho: 18 mg

Sắt: 3mg

Nước: 24,8 gr

Theo các phân tích của Nguyễn Quang Phách (1993), hàm lượng protein và lipit có khác nhau theo loại tổ và kỳ khai thác (tính theo % trọng lượng khô). Hàm lượng protein trong kỳ khai thác lần đầu là 47,16%, lần hai là 36,9%; lipit lần đầu là 0%, lần 2 – 0,56%.

Qua các số liệu trên cho thấy, hàm lượng canxi và photpho trong tổ yến rất cao, nguyên tố sắt cũng khá cao. So sánh với tài liệu đã công bố của Indonesia, thì tổ yến của Khánh Hoà có chất lượng rất tốt, hàm lượng protein cao, hàm lượng lipit rất thấp, chỉ từ 0 – 0,56%, lượng nước thấp chỉ khoảng 16 % (so với Indo. Là 24,8%).

Bạn đang xem bài viết Nghĩ Về Một Mùa Chim Làm Tổ / 2023 trên website Topcareplaza.com. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!